افق، سه شنبه، پنجم بهمن، بیست و پنجم ژانویه، بخش اول

افق، سه شنبه، پنجم بهمن، بیست و پنجم ژانویه، بخش دوم

مصاحبه افق با سفیر آمریکا در آژانس بین المللی انرژی اتمی

مصاحبه اختصاصی افق با گلن دیویس، سفیر آمریکا در آژانس بین المللی انرژی اتمی:

سیامک دهقانپور:
«آقای سفیر، مواضع اخیر رئیس جمهوری آمریکا از موج جدید تحریم و فشار حکایت دارد؟»
گلن دیویس:
«این بستگی بسیار به رفتار و واکنش ایران و نحوه ی استفاده از فرصت تعامل و سرعت عمل در این تعامل دارد. آنچه که ما از ایران انتظار داریم ارائه ی نشانه ی قوی از تمایل به رفع نگرانی های جامعه ی جهانی است. این راه خروج ایران از زیر تحریم های شورای امنیت و پیوستن کامل به جامعه ی بین الملل است. این امر بسود همه است.»
سیامک دهقانپور:
«آیا هنوز امیدوارید ایران غنی سازی اورانیوم را متوقف کند؟»
گلن دیویس:
«آنچه که اکنون مهم است تعامل با ایران است اما، بله. رعایت و احترام به قطعنامه های متعدد شورای امنیت و آژانس بین المللی انرژی اتمی در راستای عمل کامل ایران به تعهداتش بسود آن کشور است. اگر ایران اجازه دهد بازرسان به تمام تاسیسات هسته ای و متخصصین اش دسترسی داشته باشند روند حل و فصل پرسش های بی پاسخی که ده سال است مطرح اند آغاز خواهد شد.»
سیامک دهقانپور:
«مقامات ایران می گویند جامعه ی جهانی نهایتا با غنی سازی اورانیوم در ایران کنار خواهد آمد. در چه شرایطی پنج بعلاوه ی یک و آمریکا ادامه ی غنی سازی را خواهند پذیرفت؟»
گلن دیویس:
«یکی از مشکلات تعامل با ایران همین است که زود به پله ی بعدی می پرند و از آنچه که آخر سر ممکن است رخ دهد صحبت می کنند. آنچه که ما در پی آن هستیم یک روند گام به گام گفتگو با ایران و اتخاذ اقداماتی از سوی ایران با هدف نمایش جدیت در تعامل است. می خواهیم دریابیم ایران می فهمد که باید به همسایگانش و جهان اطمینان دهد که هدفش از برنامه ی هسته ای چیست. ما همه باید در مسیر جهانی عاری از جنگ افزار هسته ای گام برداریم.»
سیامک دهقانپور:
«آیا برای شما غنی سازی اورانیوم در ایران معادل تولید بمب اتم است؟»
گلن دیویس:
«نه. درخواست تعلیق غنی سازی ناشی از قصور ایران در همکاری با آژانس و جامعه ی جهانی طی هفت هشت سال گذشته است. اگر ایران غنی سازی را تعلیق کند گامی بسیار عالی خواهد بود اما، هیچ کس بطور واقع بینانه در این مرحله انتظار چنین اقدامی را ندارد. از این رو ما انتظار چندانی در این باره از مذاکرات استانبول نداریم. تمام آنچه که ما می خواهیم حفظ تعامل و ادامه ی مکالمه و دریافت پیامی صریح برای همکاری است.»
سیامک دهقانپور:
«آیا امیدی به توافق بر سر مبادله ی اورانیوم برای رآکتور تهران وجود دارد. ایران مدعی است چهل کیلوگرم اورانیوم غنی شده با غلظت بیست درصد تولید کرده و استانبول فرصت آخر غرب برای مبادله است؟»
گلن دیویس:
«آخرین فرصت برای مبادله ی سوخت بیشتر شبیه عنوان فیلم های وسترن کابویی است. این ها لفاظی و ژست گرفتن است. پیشنهاد مبادله سوخت برای رآکتور تهران حدود پانزده ماه پیش ارائه شد که ایران آن را رد کرد. ممکن است در این باره نتایجی گرفته شود اما، این در کانون مذاکرات استانبول قرار ندارد. پرسش و چالش بزرگتر و گسترده تر دلیل عدم همکاری ایران با آژانس است.»
سیامک دهقانپور:
«مشکلات تکنیکی که گفته می شود ایران در نتیجه ی حمله ی استاکس نت با آن روبروست تا چه حد جدی است و چطور بر نحوه ی حضور ایران در مذاکرات تاثیر می گذارد؟»
گلن دیویس:
«روشن است که ایران در نطنز با مشکلات فنی دست به گریبان است. جای پرسش نیست که واقعا نمی توانند تمام سنتریفیوژهای غنی سازی اورانیوم را فعال نگاه دارند. نمی دانم علت چیست ولی بنظرم دلایل متعددی دارد و انعکاس توفیق و تاثیر تحریم هاست. این تحول مثبتی است زیرا فرصتی برای دیپلماسی در اختیار ما قرار می دهد.»
سیامک دهقانپور:
«نقش ترکیه به عنوان میزبان را در مذاکرات استانبول چگونه می بینید؟»
گلن دیویس:
«ما خیلی خوشنودیم که ترکیه میزبانی مذاکرات با ایران را در استانبول برعهده گرفت. ترکیه نقش بسیار مثبتی ایفا می کند و مدتی است پیام می فرستد که منافعی واقعی در حل و فصل مشکل ایران دارد. امیدوارم این تلاش ها به تغییر رفتار ایران منجر شود.»
سیامک دهقانپور:
«سعید جلیلی، مذاکره کننده ی ارشد اتمی ایران، مدعی است که رابطه ای میان تحریم های بین المللی و ترور دانشمندان ایرانی وجود دارد. واکنش شما چیست؟»
گلن دیویس:
«من فکر می کنم او تصویر تاریکی از مساله ای که مبنای چندانی ندارد ارائه می کند. تحریم های شورای امنیت راههای مسالمت آمیز دیپلماتیک برای حل یک مشکل اند و هدف از آن ها پرهیز از درگیری و وارد شدن چالش به مرحله ای غیرقابل حل و خطرناک است. این یک نتیجه گیری حیرت آور و دور از باور است که تحریم ها را با اقدامات تروریستی برای کشتن دانشمندان هسته ای ایران که ما آن را محکوم می کنیم مرتبط دید. مهم این است که تحریم و فشار در بازگرداندن ایران به میز مذاکره پس از یک سال مقاومت تهران برای حل دیپلماتیک مساله نقش مثبتی بازی کرد.»

افق، دوشنبه، چهارم بهمن، بیست و چهارم ژانویه، بخش دوم

افق، دوشنبه، چهارم بهمن، بیست و چهارم ژانویه، بخش نخست

آماده برای هفته ی سوم افق

دوشنبه، چهارم بهمن، بیست و چهارم ژانویه، ساعت هشت و پانزده دقیقه ی شب به وقت تهران:

دلایل شکست مذاکرات استانبول.

گلن دیویس، سفیر آمریکا در آژانس بین المللی انرژی اتمی، وین.

دکتر عباس میلانی، مدیر مرکز مطالعات ایران در دانشگاه استنفورد، از مدیران پروژه دموکراسی ایران در موسسه ی هوور.

دکتر رسول نفیسی، استاد جامعه شناسی دانشگاه استریر ویرجینیا.

سه شنبه، پنجم بهمن، بیست و پنجم ژانویه، ساعت هشت و پانزده دقیقه ی شب به وقت تهران:

طرح اصلاح نظام بانکی و مالیاتی در ایران.

جاناتان پاریس، نویسنده ی گزارش «چشم انداز ایران».

بورقان نظامی، استاد اقتصاد دانشگاه رایس، هیوستون تکزاس.

حسن منصور، استاد اقتصاد دانشکده ی آمریکایی اقتصاد و تجارت، از لندن.

چهارشنبه، ششم بهمن، بیست و ششم ژانویه، ساعت هشت و پانزده دقیقه ی شب به وقت تهران:

حزب الله، لبنان، و نقش ایران در منطقه.

مئیر جاودانفر، مدیر مرکز تجزیه و تحلیل سیاسی و اقتصادی خاورمیانه، از نویسندگان کتاب «ابوالهول هسته ای»، از تل آویو.

ماهان عابدین، مدیر تحقیق مرکز مطالعات تروریسم در لندن.

پنج شنبه، هفتم بهمن، بیست و هفتم ژانویه، ساعت هشت و پانزده دقیقه ی شب به وقت تهران:

تلفیق سازمان ملی جوانان و سازمان تربیت بدنی توسط مجلس و ایجاد وزارتخانه ی جدید ورزش و جوانان در دولت احمدی نژاد.

فاطمه حقیقت جو، نماینده ی پیشین مجلس شورای اسلامی ایران.

ایرج ادیب زاده، روزنامه نگار و تحلیلگر ورزشی.

نگاهی به هفته ی دوم افق

دو هفته از تولد افق گذشت. با عبور از مرحله ی فشار ناشی از راه اندازی برنامه در روزهای نخست اینک پا به مرحله حفظ حال و هوای فعلی ضمن ارتقاء کیفی برنامه گذاشته ایم. افق تنها هشت روز پس از قدم گذاشتن به جهان بحث جمع های بسیاری است. پیشنهادهای شما برای موضوع برنامه یا درخواست دعوت از کارشناسان و مهمان های مورد علاقه تان بسیار انرژی بخش و دلگرم کننده است. بدون نگاه شما اصلا افقی قابل دیدن نیست چه باز چه بسته. انتظارات روز به روز بیشتر و مسولیت سنگین تر می شود. من و همکارانم تمام تلاش مان این است که هر روز و هر هفته با دستی پر به سوی شما بیایم. استقبال از هفته ی گذشته کم از هفته ی اول نداشت.

دوشنبه بحث میان دکتر میلانی و دکتر نفیسی بحث گرمی بود. آقای نفیسی به این اشاره کرد که نگرانی اسرائیل از برنامه ی هسته ای ایران این نیست که ایران بر روی اسرائیل بمب اتم بیاندازد چون با توجه به توان اتمی اسرائیل هیچ دیوانه ای این کار را نمی کند بلکه نگرانی اسرائیل امنیت منطقه ای اش و این است که یک تهدید دائمی از طریق حزب الله و حماس در همسایگان عرب اش می تواند آینده ی پیشرفت اقتصادی و تکنولوژیک اسرائیل را از طریق یک تهدید فرسایشی به مخاطره بیاندازد. به باور نفیسی هدف اسرائیلیان بقا است تا دست اندازی به کشوری دیگر. نفیسی یادآور شد که تنها تهدیدهای احمدی نژاد نبود که مایه ی نگرانی اسرائیل شد بلکه اشاره ی رفسنجانی نیز پیش از آن اسرائیلیان را نگران کرده بود.

دکتر میلانی گفت اسرائیلی ها بین اعراب و ایران خیلی تفاوت قائل اند و نگرانی از جنگ فرسایشی به قبل از کمپ دیوید بر می گردد و این خطر اینک کمتر شده است. همانطور که در اسناد ویکی لیکس نگرانی اعراب از ایران کاملا منعکس شده است.

نفیسی یادآوری کرد که بعد از کمپ دیوید فقط مصر بود که با اسرائیل رابطه برقرار کرد و نگرانی ها نه تنها افزایش یافت بلکه شاهد ایجاد حزب الله و حماس در غزه بودیم.

نفیسی و میلانی در این باره که آیا جمهوری اسلامی می تواند بدون اعتماد مردم در ایران اعتماد بین المللی را نسبت به فعالیت های هسته ای اش جلب کند اختلاف نظر داشتند. نفیسی تصریح کرد رژیم های دیکتاتوری نیاز به حمایت مردمی در این گونه برنامه ها ندارند اما، میلانی گفت جمهوری اسلامی بدون حمایت مردم حتما موفق نخواهد بود در صحنه ی بین المللی اعتمادسازی کند.

سه شنبه بحث جالبی بود با دکتر رضا قریشی و ریحانه مظاهری درباره ی تبعات اجرای هدفمندسازی یارانه ها پس از یک ماه در بخش انرژی. دکتر قریشی تاکید داشت اقتصاد ایران در خدمت سیاست قرار دارد و از این رو تا مشکلات سیاسی جمهوری اسلامی با آمریکا و جامعه ی جهانی حل نشود مشکلات اقتصادی با توجه به تحریم ها روز به روز پیچیده تر می شود. ریحانه مظاهری یادآوری کرد که مراکز تولیدی بیشترین ضربه را از افزایش بهای سوخت و انرژی متحمل شده اند و هنوز خیلی زود است در باره ی تبعات مثبت حذف یارانه ها از جمله کاهش مصرف سوخت صحبت کرد. مظاهری گفت ضربه ی جدی به خودروسازی ها وارد خواهد شد زیرا تولیدات داخلی از نظر مصرف بهینه سوخت قادر به رقابت با خودروهای وارداتی نیستند. به باور مظاهری هدفمندسازی یارانه ها آن تقسیم عادلانه ی ثروتی نیست که احمدی نژاد وعده داد. دکتر قریشی تاکید کرد تا زمانی که تولید و ارزش افزوده ایجاد نشود وضعیت به همین منوال و اقتصاد کماکان نفتی خواهد بود. او پیشنهاد کرد ایران با استفاده از امکانات ترانزیتی و نیروی انسانی متخصص، و ایجاد بندرهای آزاد شرایط اقتصادی کشور را دگرگون کند. به اعتقاد قریشی ارز هم باید به قیمت واقعی اش نزدیک شود.

چهارشنبه دکتر فرخ زندی و ژاله وفا لایحه ی برنامه ی پنج ساله ی پنجم توسعه را زیر ذره بین اقتصادی گذاشتند. به باور آنها تعیین هدف هایی چون افزایش نرخ رشد به ۸ درصد و کاهش نرخ بیکاری به ۷ درصد و جذب ۱۵۵ میلیارد دلار سرمایه ی شامل ۹۰ میلیارد دلار سرمایه ی خارجی و ۶۵ میلیارد دلار سرمایه ی داخلی در بخش انرژی طی پنج سال آتی یک شعار است تا چیزی حتی نزدیک به واقعیت. آمار نشان می دهد ایران بطور متوسط سالانه حدود دو میلیارد دلار سرمایه خارجی جذب کرده است در صورتی که در این طرح صحبت از ۹۰ میلیارد دلار سرمایه ی خارجی طی پنج سال است. یعنی سالی ۱۸ میلیارد دلار.

ژاله وفا گفت مدیرعامل شرکت نفت اخیرا گفت در بهترین سال فروش نفت ایران در ۱۳۸۷ که ایران ۷۸ میلیارد دلار درآمد داشت تنها ۳۰ درصد از این درآمد که با کسر عوارض و مالیات در واقع ۱۳ درصد بوده است برای صنعت نفت هزینه شده است. وفا نتیجه گرفت این نشان می دهد حتی تامین ۶۵ میلیارد دلاری که قرار است طی پنج سال یعنی سالی ۱۳ میلیارد دلار از محل داخلی جذب صنعت نفت شود تقریبا ناممکن است. وفا یادآور شد از سال ۱۳۷۲ تا کنون تنها ۳۴ میلیارد دلار سرمایه گذاری انجام شده یعنی در برنامه ی چهارم توسعه هم عقب هستیم.

دکتر زندی گفت سالی ۹ میلیارد دلار باید در چاههای نفت هزینه شود تا سطح فعلی تولید را حفظ کنیم در حالی که ۳ میلیارد دلار بیشتر هزینه نمی کنیم. زندی درباره ی اینکه آیا چین می تواند در این بین ایران را کمک کند و آیا تحت فشارها میان اقتصاد آمریکا و ایران مجبور به انتخاب خواهد شد گفت چین بیش از صد میلیارد دلار مازاد موازنه ی تجاری با آمریکا دارد در حالی که ۶ میلیارد دلار کل صادرات چین به ایران است از این رو بحثی در این نیست که تحت فشار آمریکا در شرایط لازم به راحتی ایران را ترک خواهد کرد.

پنج شنبه با عبدالعلی بازرگان و مراد ویسی نگاهی داشتیم به نهضت آزادی از مهدی بازرگان تا ابراهیم یزدی.

عبدالعلی بازرگان در پاسخ به این پرسش که چرا مهدی بازرگان پس از استعفا از دولت موقت دوباره تصمیم به شرکت در انتخابات مجلس و ریاست جمهوری گرفت در شرایطی که می دانست نمی تواند با روحانیت تکیه کرده به قدرت و آیت الله خمینی کار کند گفت مهدی بازرگان به انتخابات به عنوان فرصتی برای ابراز دیدگاهها و بیان مخالفت ها نگاه می کرد و در پی قدرت نبود زیرا می دانست با توجه به سایه ی ولایت فقیه بر کشور نمی توان کاری از پیش برد.

فرزند مهندس بازرگان و عضو ارشد نهضت آزادی که چون پدر مرحومش از مفسران قرآن است گفت مهندس بازرگان مطلقا اعتقاد نداشت که حکومت دینی باید برپا شود و قبول نداشت که دینداران و روحانیت از امتیاز خاصی برخوردارند. او تصریح کرد که پدرش تفکیکی میان احکام و موضوعات قائل بود و باور داشت حکومت و اداره ی جامعه امری صد در صد مردمی است و اسلام در مورد آن دستوری ندارد.

مراد ویسی با اشاره به سوابق تاریخی گفت حذف رجال سیاسی منجر به استبداد می شود؛ اتفاقی که در آغاز دهه ی چهل، در ابتدای دهه ی شصت و دهه ی هشتاد تکرار شد. ویسی یادآور شد بازرگان در دادگاه پیش از انقلاب در دفاع از نهضت ازادی گفت به شاه بگویید ما آخرین گروهی هستیم که بر اساس قانون اساسی مشروطه و به شکل مسالمت آمیز مبارزه می کنیم. مراد ویسی همچنین گفت در۲۰ مرداد سال ۶۲ هم بازرگان در نطقی در مجلس شورای اسلامی نسبت به خطر بازتولید استبداد هشدار داد اتفاقی که بسرعت رخ داد و در این روزها هم شاهد آن هستیم.

عبدالعلی بازرگان تاکید کرد تاریخ معاصر ایران نشان داده وقتی راههای مسالمت آمیز اعتراضی از سوی حکومت بسته شود راههای دیگری گشوده می شود و مردم واکنش خشونت بار نشان می دهند.

افق، پنجشنبه سی ام دی، بیستم ژانویه، بخش اول

افق، پنجشنبه سی ام دی، بیستم ژانویه، بخش دوم

افق، پنجشنبه سی ام دی، بیستم ژانویه، بخش دوم

افق، چهارشنبه، بیست و نهم دی، نوزدهم ژانویه، بخش اول

افق، چهارشنبه، بیست و نهم دی، نوزدهم ژانویه، بخش دوم

افق

افق، سه شنبه بیست و هشتم دی، هیجدهم ژانویه، بخش اول

افق، سه شنبه بیست و هشتم دی، هیجدهم ژانویه، بخش دوم

افق، دوشنبه بیست و هفتم دی، هفدهم ژانویه، بخش دوم

افق، دوشنبه، بیست و هفتم دی، هفدهم ژانویه، بخش اول

آماده برای هفته ی دوم افق

هفته ی دوم افق در راه است.

دوشنبه، بیست و هفتم دی، هفدهم ژانویه ۲۰۱۱، ساعت هشت و پانزده دقیقه شب به وقت تهران:

پیامدهای بین المللی، منطقه ای، و داخلی تور هسته ای ایران بدون حضور قدرت های بزرگ.

دکتر عباس میلانی، مدیر مرکز مطالعات ایران در دانشگاه استنفورد، از مدیران پروژه دموکراسی ایران در موسسه هوور؛ و دکتر رسول نفیسی، استاد جامعه شناسی دانشگاه استریر ویرجینیا.

سه شنبه، بیست و هشتم دی، هیجدهم ژانویه ۲۰۱۱، ساعت هشت و پانزده دقیقه شب به وقت تهران:

اقتصاد در خدمت سیاست: نگاهی به اجرای هدفمندسازی یارانه ها در بخش انرژی؛ تاکید بر مصرف در برابر تولید.

دکتر رضا قریشی، استاد اقتصاد و تجارت بین الملل کالج استاکتن نیوجرسی، و ریحانه مظاهری، خبرنگار بخش فارسی یورونیوز، روزنامه نگار اقتصادی روزنامه های یاس نو، اعتماد ملی، و کارگزاران.

چهارشنبه، بیست و نهم دی، نوزدهم ژانویه ۲۰۱۱، ساعت هشت و پانزده دقیقه شب به وقت تهران:

لایحه برنامه پنجم توسعه: افزایش نرخ رشد اقتصادی و کاهش نرخ بیکاری در ایران.

دکتر فرخ زندی، استاد اقتصاد دانشگاه یورک کانادا، سرپرست شورای هماهنگی شبکه ی سکولارهای سبز ایران؛ و ژاله وفا، تحلیلگر اقتصادی و عضو هیات تحریریه روزنامه انقلاب اسلامی در هجرت، فعال سیاسی، محقق و پژوهشگر.

پنج شنبه، سی ام دی، بیستم ژانویه ۲۰۱۱، ساعت هشت و پانزده دقیقه شب به وقت تهران:

نهضت آزادی از مهدی بازرگان تا ابراهیم یزدی.

عبدالعلی بازرگان، روزنامه نگار، عضو ارشد نهضت آزادی، سردبیر روزنامه میزان ارگان نهضت آزادی در سال ۱۳۵۸ و مدیرمسول فصلنامه فرا راه در سال ۱۳۸۰، نویسنده آثار سیاسی و مذهبی بسیار از جمله در بستر اصلاحات و نوگرایی دینی؛ و مراد ویسی، روزنامه نگار سیاسی رادیو فردا، فارغ التحصیل علوم سیاسی از دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، مدرس پیشین دانشکده ی خبر تهران، دبیر پیشین کمیته دفاع و امنیت دفتر سیاسی مرکز پژوهش های مجلس ششم، سردبیر، مسول یا عضو شورای سردبیری روزنامه ی نوروز، یاس نو، وقایع اتفاقیه، اقبال، سرمایه، مشارکت، و سلام.

مهمانان ویژه افق:

این هفته گفتگویی اختصاصی خواهیم داشت با گلن دیویس، سفیر آمریکا در آژانس بین المللی انرژی اتمی؛ و جیمی وبستر، کارشناس انرژی و اقتصاد موسسه پی اف سی انرژی؛ همچنین مایکل مک فال، مشاور پرزیدنت اوباما در امور روسیه، به پرسش های افق پاسخ خواهد داد.

نگاهی به هفته ی اول افق

یک هفته از دیدن افق گذشت. استقبال از برنامه واقعا برایم حیرت آور بود. تائیدی بر نیاز به ارائه ی یک برنامه ی تحلیلی جدی با شکلی تازه. برای مشکلات و نقصان های فنی و اشتباه در حرکات دوربین خیلی نگران نیستم زیرا به مرور زمان به حداقل می رسد آنچه که باقی می ماند محتوای قوی و تحلیل های تازه در فرمی پر تحرک است. افق در حالی متولد شد که گروهی از بینندگان از کوتاه شدن زمان بعضی برنامه ها و تغییر ساعات دلخور بودند. این دلخوری به افق نیز منعکس شد. هیچ کس از داشتن زمان بیشتر برای برنامه اش بدش نمی آید اما، آنچه که اکنون مهم است تطبیق خود با ظرف موجود است. خاطر هم هست که بسیاری از همکاران من برای ارائه ی محتوای قوی در یک برنامه روزانه ی یک ساعته با چالش جدی روبرو بودند. آنچه که افق در پی آن است نگاه دقیق و موجز و پرهیز از اطاله ی کلام. نگاهی به رسانه های معتبر بین المللی نشان می دهد که بلندپایه ترین شخصیت های سیاسی جهان در پاسخ به دشوارترین پرسش ها بیش از یک تا دو دقیقه حرف نمی زنند. کارشناسان سیاسی برجسته حتی برای این کار دوره می بینند تا در کوتاه ترین زمان ممکن نقطه نظر خود را به درستی منتقل کنند. امروزه همه می دانند که تلویزیون محل سخنرانی نیست خصوصا در شرایطی که مخاطب گزینه های بسیاری در دست دارد و در صورتی که حوصله نکند کانال را عوض می کند. خوشبختانه توافق من با مهمانان برنامه درباره ی موجز گویی نتیجه ی نسبتا مثبتی داشت. روز اول و دوم برای اینکه بخش فنی هنوز به سرعت و شکل برنامه خو نکرده بود سعی کردم از فی البداهه عمل کردن پرهیز کنم و بر طبق متنی که از پیش برای کارگردان تعیین کرده بودم جلو برویم اما، در دو روز بعد این امکان را بیشتر تجربه کردم و سوال های تکمیلی از کارشناسان پرسیده شد.

دوشنبه بحث میان دکتر میلانی و دکتر نفیسی بر سر اینکه آیا سیاست خارجی دولت اوباما زیر فشار جمهوریخواهان تغییر خواهد کرد و آیا واشنگتن به سیاست دوره ی بوش در برابر ایران باز می گردد بحث جالبی در گرفت؛ بویژه آنجا که دکتر میلانی از برنامه ی شاه برای غنی سازی اورانیوم در ایران و مجاب کردن غرب و آمریکا به این امر اشاره کرد که در کتاب شاه خود او آمده است. میلانی تاکید داشت سیاست خارجی را دولت اوباما تعیین می کند و نفیسی می گفت روشن نیست جمهوریخواهان تندرویی که وارد کنگره شده اند دقیقا چه رویکردی را در برابر ایران در پیش خواهند گرفت ولی احتمال دارد همانطور که هدلی به افق گفت به سوی تحریم نفت ایران گام بردارند.

مصاحبه ی با استیون هدلی هم بسیار فرصت جالبی بود. پس از پایان مصاحبه و خاموش شدن دوربین دقایقی را به بحث خصوصی درباره ی گزارش جنجالی سال ۲۰۰۷ اطلاعات ملی آمریکا درباره ی ایران پرداختیم و هدلی نکاتی را از مذاکرات پشت پرده در کاخ سفید گفت که برایم بسیار تازگی داشت.

نظر مسعود کردپور از داخل ایران درباره ی توجه بیشتر جمهوریخواهان به دموکراسی در منطقه قابل توجه بود.

سه شنبه گفتگوی جالبی میان دکتر بنی صدر و حسین علیزاده بود بر سر اینکه اصولگرایان کیستند و چرا با هم اختلاف دارند. آن دو تعریف نسبتا متفاوتی از اصولگرایی ارائه می دادند و درباره ی جایگاه رهبر جمهوری اسلامی در این میان نگاه قابل توجه ای داشتند. اینکه مبارزه با فساد ادعایی احمدی نژاد گریبان دولت خودش را گرفته است و تاکید دکتر بنی صدر بر اقتصادی که ۴۰ درصدش رانتی است از نقاط عطف گفتگو بود. علیزاده نیز اشاره ی جالبی داشت که این دعواهای اصولگرایان با خاطر آسوده نسبت به جراحی اصلاح طلبان از بدنه ی ساختار سیاسی صورت می گیرد و تاکید داشت که صحبت های حاکی از ائتلاف اصولگرایان با اصلاح طلبان بیشتر یک شعار است چون آن گروه درون مجلس را اصلاح طلب به معنای واقعی کلمه نمی داند.

یک دانشجو از ایران به افق گفت آیت الله خامنه ای با ایجاد این اختلافات قابل کنترل قصد سرگرم کردن نهادهای زیر نظرش را دارد.

بهترین پاسخ به پرسش برنامه ی دوشنبه را امین نوشت و گفت هیچ سیاستی در برابر ایران تغییر نمی کند مگر زمانش برسد.

چهارشنبه شاید یکی از داغ ترین بحث های هفته ی اول بود. دکتر رامین جهانبگلو و رامین بزرگیان برای اولین بار بود که در برابر دوربین صدای آمریکا ظاهر می شدند. اینکه آیا می توان بی خشونت به دموکراسی در ایران دست یافت از آن پرسش هایی بود که پیش از آغاز برنامه باعث ترافیک در صفحه ی فیس بوک افق شد. بحث موقعی جذابیت بیشتری یافت که بزرگیان از ضرورت از میان بردن ترس میان دولت و مردم و بالعکس و احساس دگربودگی سخن گفت و راه توفیق رویکرد خشونت پرهیز را در همبستگی اجتماعی عنوان کرد. جهانبگلو تاکید داشت اتهاماتی که علیه این رویکرد و خاستگاه آن در خارج از ایران مطرح می شود بی معنی است زیرا ما ایرانیان در فرهنگ خود دارای سرمایه ی اخلاقی و مفاهیمی چون تساهل و تسامح هستیم و در عرفان و اندرزنامه ها فرهنگ خشونت پرهیز داریم که می توانیم در راه فعالیت مدنی از آن بهره بگیریم و نیازی به جین شارپ نداریم. نقطه ی عطف بحث زمانی بود که پرسش امکان وجود یک حکومت خشونت پرهیز مطرح شد. بزرگیان تاکید داشت قانون خشونت را از بین نمی برد بلکه آن را از مردم می گیرد و در دولت جمع می کند و جهانبگلو گفت عشق به قدرت قدرت عشق را نابود می کند اما باید قوانینی داشته باشیم که عادلانه باشد و مثلا قتل و اعدام را از میان ببرد. رابطه ی برخورد دولت با علوم انسانی و درک جامعه ی روشنفکری و دانشجویی از رویکرد خشونت پرهیز نکته ی جالبی بود که بزرگیان به آن اشاره داشت و گفت علوم انسانی مکانیزم سلطه و خشونت را فاش می سازد. جهانبگلو در بخشی از برنامه گفت تجربه ی سی سال گذشته یا شاید صد سال گذشته نشان داده است تمام راههای خشونت آمیز باعث شده ما نتوانیم عدالت اجتماعی را پیاده کنیم. جهانبگلو درباره ی انتخاب آگاهانه ی رویکرد خشونت پرهیز توسط جنبش اعتراضی در ایران گفت شکست ایدئولوژی های راست و چپ و مشی مسلحانه در چند دهه ی گذشته دلیل توجه مردم و بسیاری از شخصیت های سیاسی به رویکرد خشونت پرهیز است.

کوروش زعیم از جبهه ی ملی در ایران هم نگاهی عمیق به کنش و واکنش میان مردم و نیروی سرکوب و سیر باطل چرخه ی خشونت در ایران داشت.

بهترین پاسخ به برنامه ی سه شنبه را دادار داد و گفت ریشه ی اختلافات درونی اصولگرایان در جایگاه اقتصادی متفاوت آنهاست.

پنج شنبه دکتر سهراب رزاقی برای اولین بار جلوی دوربین صدای آمریکا ظاهر می شد و با خانم مهرانگیز کار بحث ریشه ای را درباره ی شیوه ی برخورد حکومت با نهادهای جامعه ی مدنی مورد مداقه قرار دادند. رزاقی گفت شاید در طول پنج شش سال گذشته شمار سازمان های غیردولتی و غیرانتفاعی هشتاد درصد کاهش یافته باشد و به گفته ی او آنچه که امروز وجود دارد جامعه ی مدنی کاغذی است. رزاقی نسبت به لایحه ای در مجلس که توسط دولت ارائه شده و تیرخلاص به پیکره ی جامعه ی مدنی خواهد بود هشدار داد.

مهرانگیز کار تحلیل عمیقی از شیوه ی برخورد با کانون وکلا و تضعیف آن ارائه داد و از تلاش ها برای ائتلاف های سیاسی گروه وکلا با گروههای سیاسی انتقاد کرد.

محمد حسین آقاسی، وکیل و حقوقدان از ایران، تاکید داشت ایجاد تشکل های مدنی بر محور حقوق بشر آنها را به هدفی برای برخورد سیاسی بدل می کند و آنها را از کار خود در دفاع از مدافعان حقوق بشر و دموکراسی باز می دارد. اما به باور رزاقی همین قابلیت حقوق بشر برای محور قرار گرفتن است که باعث شده حکومت چنین برخورد شدیدی با هر گونه انباشت قدرت اجتماعی در هر کجا در دستور کار قرار داده است و حقوق بشر به پدیده ای سیاسی بدل شده است.

بهترین پاسخ پرسش روز چهارشنبه را فرید و شهاب الدین دادند. فرید اشاره داشت که انقلاب ۵۷ نسبتا بدون خونریزی انجام گرفت اما نتیجه اش ولایت مطلقه فقیه شد. شهاب الدین هم نوشت اگر یک قرن هم مبارزات خشونت پرهیز طول بکشد بهتر است تا با خشونت یک سیستم دیگر را سر کار آورد.

با افق از طریق فیس بوک و ای میل در تماس باشید.

ofogh@voanews.com

http://www.facebook.com/pages/Ofogh/113943965346156

استیون هدلی: تحریم بین المللی باید صادرات نفت ایران را هدف قرار دهد

متن کامل مصاحبه اختصاصی افق با استیون هدلی، مشاور امنیت ملی کاخ سفید در سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹، نماینده ی وزارت دفاع در مذاکرات استارت یک و دو با مسکو، مشاور هیات ویژه بررسی فروش تسلیحات آمریکا به ایران در سال های ۱۹۸۶ تا ۱۹۸۷. هدلی اینک مشاور ارشد امور بین الملل موسسه صلح آمریکا در واشنگتن است و یک موسسه حقوقی با نام رایس هدلی گروپ باتفاق کاندالیزا رایس، وزیر پیشین امور خارجه آمریکا را اداره می کند.

سیامک دهقانپور:
«جمهوریخواهان با بازگشت به قدرت در واشنگتن دولت اوباما را برای تشدید سیاست اش در برابر ایران تحت فشار خواهند گذاشت؟»
استیون هدلی:
«به تصور من حضور جمهوریخواهان در واقع دست رئیس جمهوری را بیشتر باز می گذارد. جمهوریخواهان از تشدید تحریم و فشار تا دست کشیدن رهبری ایران از برنامه جنگ افزار هسته ای اش حمایت می کنند از این رو موقعیت پرزیدنت اوباما تقویت می شود زیرا حمایت قوی جمهوریخواهان در کنگره را با خود خواهد داشت.»
سیامک دهقانپور:
«اما، جمهوریخواهانی هستند که منتقد رویکرد گفتگوی رئیس جمهور با ایران هستند؟»
استیون هدلی:
«دولت اوباما تلاش کرد با ایران تماس و تعامل داشته باشد اما، مشکل این است که ایران صادقانه در این راه پا نگذاشت و این مایه تاسف است. بنظر من گروهی از قانونگزاران جمهوریخواه و همچنین بعضی دموکرات ها رئیس جمهور را برای تشدید تحریم ایران زیر فشار خواهند گذاشت. تحریم ها توجه ایران را به خود جلب کرده و بروشنی موثر بوده است. اما، هنوز در سطحی نیست که رژیم مجبور باشد میان بقای خود و برنامه ی جنگ افزار هسته ای اش یکی را انتخاب کند. آنها نمی توانند هر دو را در داشته باشند. برای رسیدن به آن نقطه تحریم بین المللی باید صادرات نفت و دیگر مسائل را هدف بگیرد. کنگره بویژه جمهوریخواهان احتمالا در این مسیر حرکت خواهند کرد. مشکل این است که ایران در مذاکرات جدیت نشان نمی دهد.»

سیامک دهقانپور:
«شما در آخرین روزهای خدمت خود در کاخ سفید گفتید بزرگترین چالش دولت اوباما در منطقه ایران خواهد بود و تلاش های شما اهرم مناسبی را برای اعمال فشار بر ایران در اختیار آنها قرار داده است. دولت اوباما از آن اهرم برای شکل دهی یک سیاست موثر استفاده کرده است؟»
استیون هدلی:
«من فکر می کنم خیلی خوب کار کردند. آنها در حوزه ی تحریم قطعنامه ی قوی را در شورای امنیت تصویب کردند و کشورهای بسیاری را به اعمال اقداماتی فراتر متقاعد کردند. از این رو بهتر از آن که من انتظار داشتم در تحریم ها عمل کردند. مساله این است که رژیم ایران به اقداماتی تاکتیکی در مذاکرات دست زده اما، تصمیمی استراتژیک برای دست کشیدن از برنامه ی جنگ افزار هسته ای اش نگرفته است و از پیشنهاد جامعه ی جهانی برای برخورداری از حق خود یعنی یک برنامه ی هسته ای صلح آمیز استفاده نمی کند... وضعیتی که هیچکس نمی خواهد در آن درگیر شود انتخاب میان پذیرش یک ایران با مسیری روشن به سوی تولید جنگ افزار هسته ای یا استفاده از نیروی نظامی است. هر دو گزینه های بسیار دشواری اند.»

سیامک دهقانپور:
شما می گویید سیاست خارجی اوباما عناصر مشترک بسیاری با سیاست خارجی بوش دارد. این دقیقا همان چیزی است که رهبران ایران رئیس جمهور را به آن متهم می کنند. از سویی مردم نیز انتقاد می کنند که در روزهای اعتراضات خیابانی دولت احمدی نژاد را زیر فشار نگذاشت. آیا واشنگتن به سیاست خارجی دوران بوش در برابر ایران بازمی گردد؟
استیون هدلی:
«فکر می کنم کمی تفاوت می کند. این مساله مربوط به پرزیدنت بوش و پرزیدنت اوباما نیست. توقف غنی سازی اورانیوم در نطنز که وسیله ی دستیابی به تولید جنگ افزار هسته ای است خواست جامعه ی جهانی و چین و روسیه است. البته بنظرم دولت اوباما در راستای حمایت از خواست مردم ایران کمی کند عمل کرد. انتخابات سراسر ساختگی بود و این چیزی نیست که مردم پر غرور ایران سزاوار آن باشند.»ُ
سیامک دهقانپور:
«صحبت های بسیاری هست که جمهوریخواهان در کنگره ممکن است برنامه هایی چون ترویج دموکراسی در ایران را که در زمان دولت شما اجرا می شد و با انتقاد فعالان سیاسی روبرو شد از سر بگیرند.»
استیون هدلی:
«مساله ی بسیار ظریفی است که ما حمایت خود را از عناصری در جامعه ی ایران که خواهان آزادی بیشتری برای مردم هستند نشان دهیم. اما طوری که اعتبار آن ها خدشه دار نشود و رژیم نتواند به ناروا آنها را به عنوان مامور آمریکا معرفی کند. دست آخر این مردم هستند که باید برای آزادی شان مبارزه کنند کس دیگری نمی تواند به جای آن ها عمل کند. آنچه که ما می توانیم انجام دهیم این است که از طریق برنامه هایی مانند برنامه ی شما اطلاعات را در اختیار آنها قرار دهیم و انتخاب را بر عهده ی مردم ایران بگذاریم... مردمی که در ایران اعتراض می کنند برای آمریکا دست به این کار نمی زنند. برای خودشان، امیدهایشان برای فرزندانشان، و تقویت کشورشان چنین می کنند. آنها برای دلیل درستی به این امر دست می زنند و ما باید از آن حمایت کنیم.»ُ

سیامک دهقانپور:
«آیا با توفیقی که از عملکرد استاکس نت بر برنامه ی هسته ای ایران شنیده می شود باید تصور کرد جنگ با ایران پیشاپیش آغاز شده است؟»
استیون هدلی:
«وقتی به چارچوبی که پرزیدنت بوش تنظیم کرد و به باور من کماکان راهگشای دولت اوباما است نگاه کنیم این نکته در کانون توجه است که به هر کار ممکن برای به تعویق انداختن زمان امکان دستیابی ایران به جنگ افزار هسته ای و سرعت دادن به فرا رسیدن روزی که یک دولت دموکراتیک و متمایل به همکاری با جامعه ی جهانی در ایران بر سر کار باشد باید دست زد. کاملا قطعی است بر مبنای گزارش های آژانس که ایران در مرکز غنی سازی نطنز با مشکلاتی روبرو شده است و این امری دلخواه است اما، درباره ی منبع استاکس نت و قابلیت هایش هنوز چیز زیادی نمی دانیم.»ُ
سیامک دهقانپور:
«آیا متاسف هستید که کاخ سفید را پس از هشت سال فعالیت بدون حل مساله ایران ترک کردید؟»
استیون هدلی:
«در عراق ما به نقطه ای رسیدیم که با گزینه ی جنگ رو در رو قرار گرفتیم و پرزیدنت بوش به عنوان آخرین گزینه دست به آن زد. در مورد ایران ما در چنین شرایطی قرار نداریم. در سال دو هزار و هشت در آن شرایط قرار نداشتیم و الان هم هنوز به آن نقطه نرسیده ایم. هنوز زمان برای دیپلماسی و فرصت برای تحریم و اعمال فشار هماهنگ بین المللی وجود دارد اما، در حدود یک تا دو سال دیگر اگر روشن شود که جامعه ی جهانی نمی تواند ایران را از مسیر تولید جنگ افزار هسته ای با توسل به غنی سازی بازگرداند آنموقع جامعه ی جهانی باید به تصمیم گیری های دشواری دست بزند... ما در موقعیت بدتری نسبت به سه سال پیش قرار داریم زیرا ایران به غنی سازی و تکمیل آن و تولید اورانیوم غنی شده ادامه داده است آنچه که خبر تاسف آور است این که ایران به مسیر روشنی برای دستیابی به جنگ افزار هسته ای نزدیکتر شده است.»

افق، پنجشنبه، بیست و سوم دی، سیزدهم ژانویه، بخش دوم